








19 қазан мен 13 қараша аралығында Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің жанындағы Сот төрелігі академиясында еліміздің барлық өңірлерінен судьялар корпусының өкілдерін біріктірген кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соттардың судьяларын қайта даярлау курстары өтті.
Білім беру бағдарламасы судьялардың кәсіби құзыреттілігін арттыруға, кәмелетке толмағандардың қатысуымен істерді қарау дағдыларын, сот актілерінің сапасын және ұлттық және халықаралық стандарттарды ескере отырып, сот практикасының біркелкілігін жетілдіруге бағытталған.
Оқыту барысында баланың ең жақсы мүдделерін қамтамасыз етуге, сот шешімдерін қабылдау кезінде оның эмоционалдық және психологиялық жағдайын есепке алуға, кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғауға, сондай-ақ олардың қатысуымен қылмыстық істер бойынша дәлелдеу мен жаза тағайындау ерекшеліктеріне ерекше назар аударылды.
Бағдарлама сот қызметінің өзекті мәселелерінің кең ауқымын қамтыды. Негізгі бағыттардың қатарында ювеналды соттарда істердің жекелеген санаттарын қараудың практикалық аспектілері, кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған соттар мен жалпы юрисдикция соттары арасындағы соттылықтың аражігін ажырату, неке – отбасы қатынастарынан туындайтын дауларды қарау ерекшеліктері, кәмелетке толмаған балалар болған кезде бірлесіп алынған мүлікті, кредиттік міндеттемелерді және ипотекалық тұрғын үйді бөлу бар.
Жеке бөлім судьялардың кәсіби құзыреттілігі мен этикасына, стресске төзімділікті дамытуға, тәртіптік жауапкершілікке, сот актілерінің сапасына, оларды кассациялық тәртіпте қайта қарау негіздеріне және істерді қарау кезіндегі типтік қателіктерге арналды.
Дәрістер мен практикалық сабақтарды өткізуге Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьялары, Жоғары Сот Кеңесінің мүшелері, кассациялық және облыстық соттардың судьялары, сот төрелігі академиясының және басқа да жоғары оқу орындарының профессорлық-оқытушылық құрамы, халықаралық ұйымдардың өкілдері мен ұлттық мекемелердің сарапшылары тартылды.
Білім беру бағдарламасының ерекшелігі сот процестерін модельдеуді, практикалық жағдайларды талдауды, оқыту кейстерін және құқық қолдану практикасын көрсетуді қоса алғанда, оқытудың интерактивті нысандарын белсенді енгізу болды. Бұл формат қатысушыларға теориялық білімді өзектендіріп қана қоймай, сонымен қатар нақты сот қызметіне барынша жақын жағдайларда іс жүргізу шешімдерін қабылдау дағдыларын пысықтауға мүмкіндік берді.
Судьяларды кәсіби даярлаудың практикалық құрамдас бөлігін күшейту мақсатында бағдарлама қолданыстағы сот органдарының базасында қысқа мерзімді практикумдармен толықтырылды.
Мәселен, Кассациялық сотта «Кәмелетке толмағандардың қатысуымен істерді қараудың тәжірибеге бағдарланған тәсілдері: сот практикасын талдау және кассациялық қайта қарау стандарттарын қолдану» тақырыбында практикум өтті.
Сабақ барысында қатысушылар күрделі сот жағдайларын қарады, іс жүргізу нормаларын қолдану мәселелерін талқылады, сот практикасы мен сот актілерінің заңдылығы мен негізділігін тексеру тәсілдерін талдады. Балалардың құқықтары мен мүдделерін қозғайтын істерді қарау кезінде бірыңғай сот практикасын қалыптастыруға және іс жүргізу кепілдіктерін сақтауға ерекше назар аударылды.
Сондай-ақ, бір күндік практикум Астана қаласының кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының базасында «Кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соттарда істерді қараудың практикалық аспектілері» тақырыбында өтті.
«Астана» Халықаралық қаржы орталығына бару аясында қатысушылар үшін халықаралық Медиация орталығында «Отбасылық-құқықтық даулардың жекелеген санаттары бойынша медиацияны қолдану» тақырыбында тренинг ұйымдастырылды.
Сондай-ақ, Біріккен Ұлттар Ұйымының Балалар қорына (UNICEF) бару өтті, онда «Зорлық-зомбылықтан зардап шеккен балалармен жұмыс істеу кезінде халықаралық тәсілдер және жарақаттанған тәсіл» және «Балалардың онлайн-қауіпсіздігін қамтамасыз ету және цифрлық ортадағы зорлық-зомбылықтан қорғаудың халықаралық тәсілдері» тақырыптары бойынша сабақтар өткізілді.
Өткізілген курстар кәсіби диалог пен тәжірибе алмасудың тиімді алаңына айналды. Теориялық дайындықтың, практикалық сабақтардың және халықаралық тәжірибені зерделеудің үйлесімі кәмелетке толмағандарға қатысты сот төрелігі саласындағы судьялардың біліктілігін арттыруға кешенді тәсілді қамтамасыз етті.